جنگ روسیه و گرجستان در سال 2008 را معمولاً با نام Russo-Georgian War میشناسند؛ جنگی کوتاه اما بسیار مهم که فقط حدود پنج روز طول کشید، ولی اثراتش تا امروز باقی مانده است.
ریشههای جنگ چه بود؟
بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، کشور گرجستان مستقل شد. اما دو منطقه: اوستیای جنوبی و آبخازیا بهتدریج از کنترل دولت گرجستان خارج شدند و نیروهای جداییطلب طرفدار روسیه در آنها قدرت گرفتند. روسیه هم در عمل از این مناطق حمایت سیاسی و نظامی میکرد.
از طرف دیگر، دولت گرجستان به رهبری Mikheil Saakashvili بهشدت به غرب و ناتو نزدیک شده بود. این مسئله برای Vladimir Putin و حکومت روسیه تهدید تلقی میشد، چون روسیه نمیخواست ناتو به مرزهایش نزدیکتر شود.
جنگ چگونه شروع شد؟
در تابستان ۲۰۰۸ درگیریهای مرزی شدت گرفت. هر دو طرف یکدیگر را به تحریک و حمله متهم میکردند. سپس ارتش گرجستان وارد اوستیای جنوبی شد و شهر تسخینوالی را گلولهباران کرد. روسیه هم با سرعت بسیار زیاد وارد جنگ شد و نیروهایش از طریق تونل روکی وارد منطقه شدند.
روسیه اعلام میکرد که: برای «حفاظت از مردم اوستیای جنوبی» و دفاع از نیروهای حافظ صلح روس وارد عمل شده است. اما بسیاری از تحلیلگران معتقدند هدف بزرگتر روسیه این بود که:
مانع پیوستن گرجستان به ناتو شود،
نفوذ خود را در قفقاز حفظ کند،
و نشان دهد هنوز قدرت اصلی فضای پساشوروی است.
نتیجه جنگ برای گرجستان بسیار سنگین بود:
ارتش گرجستان در مدت کوتاهی شکست خورد. روسیه تا نزدیکی شهر Tbilisi پیش رفت. زیرساختهای نظامی و بخشی از اقتصاد گرجستان آسیب دید. هزاران نفر آواره شدند. روسیه بعد از جنگ، استقلال آبخازیا و اوستیای جنوبی را به رسمیت شناخت. اما بیشتر کشورهای جهان هنوز این مناطق را بخشی از گرجستان میدانند.
چرا این جنگ مهم تلقی میشود؟
بسیاری از پژوهشگران امروز معتقدند این جنگ نوعی «پیشدرآمد» اتفاقات بعدی بود:
الحاق کریمه در ۲۰۱۴
و حتی جنگ بزرگ روسیه و اوکراین.
چون برای اولین بار بعد از فروپاشی شوروی، روسیه آشکارا با نیروی نظامی مرزهای یک کشور مستقل را تغییر داد.
مستند روسی «War 08.08.08: The Art of Betrayal» یا «Война 08.08.08. Искусство предательства» یکی از مهمترین آثار تبلیغاتی/سیاسی درباره جنگ روسیه و گرجستان در سال ۲۰۰۸ است؛ اثری که فقط یک مستند ساده جنگی نبود، بلکه بخشی از نبرد رسانهای و روایتسازی پس از جنگ محسوب میشد. این فیلم توسط شبکه اینترنتی روسی Russia.ru در همان سال جنگ یعنی سال 2008 ساخته شد و تهیهکننده اصلی آن Konstantin Rykov، چهره نزدیک به حزب حاکم روسیه، بود.
این مستند حدود ۴۸ دقیقه است و فضای آن بسیار احساسی، تند و اتهامی است. از همان دقایق اول، فیلم تلاش میکند یک تضاد شدید ایجاد کند:
ابتدا سخنان آرام و آشتیجویانه Mikheil Saakashvili رئیسجمهور وقت گرجستان را نشان میدهد، و بلافاصله بعد تصاویر گلولهباران شبانه تسخینوالی، کشتهها و خرابیها را نمایش میدهد.
هدف این تدوین این است که بگوید:
«گرجستان در حالی که حرف صلح میزد، مخفیانه آماده حمله بود.»
روایت اصلی فیلم چیست؟
مستند تقریباً بر سه ادعای اصلی بنا شده:
۱. گرجستان عمداً جنگ را آغاز کرد
مستند میگوید دولت گرجستان مدتها برای حمله برنامهریزی کرده بود و حمله به South Ossetia اقدامی از پیش طراحیشده بود، نه واکنش لحظهای.
در مستند اسناد، نقشهها، ویدئوهای تلفن همراه و تصاویر نظامی نشان داده میشود تا این ادعا تقویت شود.
۲. مردم اوستیای جنوبی قربانی شدند
بخش بزرگی از مستند شامل:
مصاحبه با زنان و سالمندان،
تصاویر خانههای ویران،
اجساد،
روایت فرار مردم،
و شهادت شاهدان عینی
است.
مستند عمداً روی جنبه انسانی تراژدی تمرکز میکند تا احساس همدردی ایجاد کند. سازندگان گفته بودند هدفشان فقط نشان دادن عملیات نظامی نبود، بلکه «تراژدی مردم اوستیا» بود.
۳. غرب و رسانههای جهانی حقیقت را پنهان کردند
یکی از مهمترین محورهای مستند همین است.
مستند بارها ادعا میکند که:
رسانههای غربی روسیه را مهاجم نشان دادند،
در حالی که به گفته مستند، آغازگر واقعی جنگ گرجستان بود، و غرب عمداً از Saakashvili حمایت سیاسی و رسانهای کرد. در واقع مستند فقط ضد گرجستان نیست؛ بلکه ضد روایت غربیِ جنگ هم هست.
چرا نامش «هنر خیانت» است؟
عنوان فیلم چند لایه دارد.
از نگاه سازندگان:
Saakashvili به مردم اوستیا «خیانت» کرد، غرب به حقیقت «خیانت» کرد، و حتی برخی نیروهای محلی اوستیایی که به گرجستان نزدیک شدند نیز «خائن» معرفی میشوند.
در فضای سیاسی روسیه آن زمان، واژه «خیانت» بار ایدئولوژیک و احساسی بسیار سنگینی داشت.
لینک کوتاه این صفحه: https://razfilm.ir/0808
Loading... 
دیدگاهی ثبت نشده!!!