پس کار برای کشور و کار خانه این‌طوری است.
هر روز صبح که بیدار می‌شویم، چشم به راهیم...
...به خط ارتباطی؛ بنابراین این‌که بچه‌ها در محله با هم باشند بسیار مهم است.
آن‌ها هم نگرانند، ما هم نگرانیم،
دوری ما را از هم جدا می‌کند.
این کاری که من الان انجام می‌دهم، خدمت به میهن است.
خدمت به کشور مقدس است، و وظایف مادری هم مقدس است.
بیا، گوشی رو بده به میهیم.
میهیم عزیزم؟
بیا، این هم میهیم.
حالت چطوره؟ به ما بگو.
مونا افسری در نیروهای دفاعی پانتلند است.
در ۱۲ ماه گذشته،
او در حال مبارزه با گروه داعش بوده است.
آیا برایشان غذا پختید؟
خیلی وقت پیش برایشان غذا پختیم.
خیلی خب. باشه مادر عزیزم، مواظب بچه‌ها باش. صدام رو می‌شنوی؟
خط تلفن کمی قطع و وصل می‌شود.
شغلش او را از هشت فرزندش دور نگه داشته است.
در سال گذشته، او فقط دو بار آن‌ها را دیده است.
پس الان دارند آماده می‌شوند و در امتحانات شرکت می‌کنند.
این‌طور نیست؟
بله مادر، برایشان آرزوی موفقیت دارم.
اگر صبح‌ها حداقل با یکی از آن‌ها صحبت نکنم،
اگر آدم بخواهد زندگی کند،
اگر با آن‌ها صحبت نکنم، حالش خوب نخواهد بود.
من در سومالی متولد شدم و رشد کردم.
سال‌هاست تماشا می‌کنم که گروه‌های شبه‌نظامی چگونه در اینجا ریشه می‌دوانند.
از زمان فروپاشی دولت در سال ۱۹۹۱،
سومالی از جنگ‌های داخلی زخم خورده است.
تا سال ۲۰۰۶، گروه‌هایی مانند الشباب این خلأ را پر کردند،
و شانس توسعه‌ی سومالی را از بین بردند.
ناامنی و بی‌ثباتی ایجاد شده توسط آن‌ها شرایط را مهیا کرد تا
بازیگر خطرناک دیگری نیز در اینجا جای پایی پیدا کند.
یکی از ترسناک‌ترین و بی‌رحم‌ترین سازمان‌های جهان...
...گروه موسوم به دولت اسلامی (داعش).
این گروه پایگاه‌های سرزمینی در اختیار داشت
در کشورهایی مانند سوریه و عراق،
تا اینکه نیروهای تحت حمایت آمریکا و ارتش سوریه شروع به بیرون راندن آن‌ها کردند.
تا سال ۲۰۱۹، تصور می‌شد این گروه تا حد زیادی شکست خورده است.
داعش پس از از دست دادن مواضع خود در خاورمیانه،
تمرکز خود را به آفریقا معطوف کرد،
و شاخه‌های آن فعالیت خود را در سراسر این قاره آغاز کردند...
...به طوری که منطقه نیمه‌خودمختار
پانتلند در سومالی به عنوان یک پایگاه استراتژیک عمل می‌کند.
آفریقا به عنوان میدان نبرد بعدی باقی مانده است که
ایالات متحده نمی‌تواند چشم از آن بردارد.
اینجا خانه تروریست‌هایی است که از
شرایط آفریقا برای رشد و صدور ایدئولوژی خود سوءاستفاده می‌کنند.
داعش یک شبکه جهانی را از سومالی کنترل می‌کند.
این شاخه که به عنوان «داعش سومالی» شناخته می‌شود،
اکنون یکی از تاثیرگذارترین پایگاه‌ها در سطح جهان است،
که جنگجویان خارجی را جذب، آموزش و سازماندهی می‌کند.
اما از امروز، آن‌ها کاملاً مستقر شده‌اند،
و در حال گسترش به همه‌جا هستند.
اکنون آن‌ها دقیقاً همین‌جا در سومالی هستند.
پانتلند رهبری پاتک علیه آن‌ها را بر عهده دارد.
نیروهای امنیتی آن موفق شده‌اند داعش
سومالی را از شهر بندری کلیدی بوساسو بیرون برانند.
اما بار دیگر، جبهه نبرد تغییر کرده است.
داعش سومالی از زمین‌های ناهموار پانتلند سوءاستفاده می‌کند.
داعش در اینجا، در غارها و
دره‌های کوه‌های المسکاد نفوذ کرده است.
در این ایالت نیمه‌خودمختار،
ارتش خود پانتلند رهبری مأموریت
بیرون راندن گروه داعش را بر عهده دارد.
از من دعوت شده است تا همراه با آن‌ها اعزام شوم.
تنها شرط این است که از خطر دور بمانیم.
همان‌طور که می‌بینید، این منطقه بسیار گرم، خشک
و کوهستانی است و عبور از آن بسیار دشوار است.
بنابراین این جاده اصلی برای جنگجویان خارجی که می‌خواهند
در کوه‌ها به داعش بپیوندند، بسیار حیاتی است.
امنیت در اینجا بسیار شدید است. خیلی سخت‌گیرانه است.
هیچ‌کس اجازه ندارد بدون بررسی دقیق
از این ایست بازرسی عبور کند.
ایست‌های بازرسی در سراسر
پانتلند ایجاد شده‌اند تا این گروه را مهار کنند.
الان دنبال چی می‌گردی؟
در حال حاضر به دنبال مواد منفجره هستم.
من به دنبال مواد مخدر هستم،
چیزهایی که مردم را از خود بی‌خود می‌کنند.
مواد مخدر شامل چیزهایی مثل الکل هم می‌شود.
و همچنین چیزهایی که این اشرار
برای آزار دادن مردم و شهروندان استفاده می‌کنند.
داعش تنها چند مایل با اینجا فاصله دارد،
بنابراین هیچ‌کس از بازرسی معاف نیست،
حتی بازرگانانی که سعی دارند کالا جابه‌جا کنند.
کشور به شدت بازرسی و کنترل می‌شود.
روشی که الان بازرسی انجام می‌شود بسیار خوب است.
من خیلی خوشحالم که ما را به خوبی بازرسی می‌کنند.
الان این را برای چی استفاده می‌کنی؟
برای بریدن طناب شترها از آن استفاده می‌کنم.
شترها؟
بله، وقتی شترها را می‌آوریم، طناب‌هایشان را با این می‌بریم،
طناب‌های دیگر را هم با همین می‌بریم.
اما ایست بازرسی نمی‌تواند جلوی همه را بگیرد.
شبه‌نظامیان همچنان موفق می‌شوند به کوهستان راه پیدا کنند.
نیروهای دفاعی پانتلند تنها
چند ماه است که این منطقه را در اختیار دارند.
حدود ۵۰۰ سرباز در اینجا مستقر هستند، از جمله مونا.
وقتی در این اینجا هستی،
چه احساسی داری که چند زن هم
در میان این نیروها حضور دارند؟
آیا زنان می‌توانند این کار را انجام دهند؟
نه، نه، نه.
در تمام پست‌ها، مردان و زنان در کنار هم کار می‌کنند.
من یکی از افسران ارتش هستم.
در اینجا همه با هم برابرند.
چون ما در وضعیت جنگی هستیم،
و همه با هم کار می‌کنند، چه افسران ارشد و چه سربازان رده‌پایین.
همه با هم برابرند و در این عملیات با هم شرکت می‌کنند.
مونا یکی از معدود زنان ارتش پانتلند است،
که در حال حاضر در یک نقش پشتیبانی خدمت می‌کند،
اما در نبردها علیه داعش نیز جنگیده است.
او چیزهای زیادی به ما نشان داد. دو تن از برادرانم،
و سه نفر از بستگانم در همین‌جا کشته شدند.
مرگ آن‌ها مرگی باافتخار بود،
همه‌ی آن‌ها با افتخار جان باختند.
این مرگی باافتخار است، وقتی کسی
برای کشور، دین و مردم خود جانش را فدا کند.
قبرها این‌جا هستند. سه تای دیگر هم آن‌جا دفن شده‌اند،
که تعدادشان به حدود چهل عدد می‌رسد.
محی‌الدین بیش از ۱۵ سال است
که در نیروی دفاعی پانتلند خدمت می‌کند.
او مرا سر مزار دوستش، شارمارکه، می‌برد؛
پزشک ارتش که یک‌بار جانش را نجات داده بود.
او مرا عمل کرد و جراحی موفقیت‌آمیز بود.
خیلی به او مدیونم، برایش آرزوی بهشت دارم.
تا زمانی که زنده‌ام برایش دعا خواهم کرد.
در این کوهستان‌های دورافتاده،
مردگان معمولاً همان‌جایی که کشته می‌شوند، دفن می‌گردند.
نیروهای پانتلند در این درگیری تلفات زیادی داده‌اند.
قبل از داعش، الشباب در این‌جا قدرتمند بود. محی‌الدین با آن‌ها هم روبرو شده بود.
این مردان به مردم سومالی رحم نمی‌کنند،
غیرنظامیان و سربازان را می‌کشند.
کسانی که مردم را می‌کشند و خود را منفجر می‌کنند، و کسانی که مین کار می‌گذارند.
اما این‌که زیر یک درخت بمیرد
در حالی که خودش را منفجر می‌کند، چیزی نیست که او می‌خواست.
کسانی که خود را منفجر می‌کنند و مردم را می‌کشتند،
می‌خواهم با آن‌ها بجنگیم.
و آن‌ها را نابود کنیم!
و دربارۀ آن چه می‌گویید؟
حتی من آن‌ها را از کشورمان بیرون راندم، تو هم در کشورت همین کار را بکن.
به من گفتند که یک درگیری بزرگ با داعش نزدیک است.
ما در حال برنامه‌ریزی برای آخرین عملیات خود
هستیم تا آن را نهایی کنیم.
و آن‌چه را که امسال شروع کردیم می‌خواهیم...
...به نتیجه برسانیم و...
ارتش موفق شده است بخش‌هایی از قلمرو خود را از داعش پس بگیرد،
اما این کار هزینه سنگینی برای سربازان داشته است.
حکومت داعش در این کوهستان‌ها
آسیب شدیدی نیز به جامعه محلی وارد کرده است.
روستای دادار در میان کوه‌ها قرار دارد،
محل زندگی ۶۰۰ نفر.
این روستا زمانی تحت کنترل داعش بود، اما ارتش در مارس ۲۰۲۵ کنترل آن را به دست گرفت،
با این حال، آثار جراحت‌ها همچنان باقی است.
مردم بسیار بسیار آزار دیدند.
آن‌ها با تهدید کردن مردم در میانشان زندگی می‌کردند.
بعضی از مردم از خانه‌های خود فرار کردند، آن‌ها مشکلات زیادی ایجاد کردند.
به خدا قسم وقتی این‌جا بودند هیچ امنیتی وجود نداشت.
سعید محمد هفت سال است که امام جماعت دادار بوده است.
وقتی داعش به روستا آمد، او را از مسجد برکنار کردند.
آن‌ها امامت مسجد را از من گرفتند،
خودشان امامت را بر عهده گرفتند،
و بر مسجد حکومت می‌کردند.
اگر از نماز خواندن با آن‌ها امتناع می‌کردیم، مردم را می‌کشتند.
مردم را مجبور می‌کردند که در کنارشان بایستند.
بنابراین برای این‌که آسیبی نبینم، از مسجد دوری کردم.
داعش از اواخر سال ۲۰۱۵ در این‌جا فعال بوده است.
برای سال‌ها، آن‌ها تا حد زیادی نادیده گرفته شدند،
که این امر به گروه اجازه داد در این کوهستان‌ها جای پای خود را محکم‌تر کند.
ساکنان محلی می‌گویند ورود جنگجویان
خارجی، نبرد ایدئولوژیک جدیدی را به همراه آورد.
آن‌ها سعی داشتند مردم را
آزار دهند و افکار خود را به آن‌ها تحمیل کنند.
آن‌ها تلاش می‌کردند با لحن تند صحبت کنند،
و هر کسی را که با آن‌ها مخالفت می‌کرد، به قتل برسانند.
آن‌ها جنگی را علیه کشور به راه انداختند.
درباره عقاید آن‌ها چه می‌توانید بگویید؟
عقیده آن‌ها نماینده دین اسلام نیست، عقیده نادرستی است.
آن‌ها مردم را به نام دین می‌کشند،
در حالی که هدفشان به دست گرفتن قدرت است.
آن‌ها فقط می‌خواهند به مردم آسیب بزنند.
درباره زن جوانی از اهالی روستا شنیدم
که توسط جنگجویان داعش کشته شده بود.
آن دختر، دختر بسیار خوبی بود،
دختری باحیا و صلح‌طلب بود.
هر کسی که این‌جا بود او را می‌شناخت، او انسان خوبی بود.
او آدم مهربانی بود که به مردم کمک می‌کرد.
شکری موسه هنگام کشته شدن باردار بود.
او دو فرزند و یک مادر بیمار از خود به جای گذاشت.
ما با عمویش، مهد، صحبت کردیم.
مرگ او ما را بسیار رنج داد،
آسیب بزرگی به ما زد.
بسیار دردناک بود،
و خانواده و فرزندانش را در شرایط بسیار سختی قرار داد.
بچه‌های کوچک بسیار رنج می‌برند و کسی از آن‌ها مراقبت نمی‌کند.
شکری یک پسر هفت‌ساله به نام سعید نیز داشت.
آن پسر کوچک ناشنوا بود. او نیز در کنار مادرش کشته شد.
به خدا قسم مصیبتی که رخ داد بسیار بزرگ است،
ما هرگز این رنج را فراموش نخواهیم کرد.
این‌که کودکان و مادرشان کشته شوند
کار بسیار زشتی است و ضربه بزرگی به زندگی ما وارد کرده است.
اکنون عدالت را در چه می‌بینید؟
ما عدالت می‌خواهیم،
این‌که عاملان این جنایت به دست قانون سپرده شوند تا
عدالت در حق آن زن کشته‌شده و کودکان برقرار شود.
کسانی که این آسیب را رساندند باید مجازات قانونی شوند.
شبه‌نظامیان شاید رفته باشند، اما ترس همچنان باقی است.
ترس از این‌که ممکن است دوباره برگردند.
این گروه هنوز در این منطقه حضور دارد،
و هسته‌های خاموش آن‌ها حملاتی را انجام می‌دهند.
یکی از آن‌ها، که چندان هم از این‌جا دور نیست،
یادآور تهدید و خطری است که آن‌ها هنوز ایجاد می‌کنند.
نیروهای پانتلند ممکن است بتوانند خطر را مهار کنند،
اما نابودی کامل داعش چیزی است
که به کمک‌های بین‌المللی نیاز دارد.
در مه ۲۰۲۴، آمریکایی‌ها روستای دادار را بمباران کردند،
و سه جنگجوی داعش را کشتند.
این یکی از رویدادهای کلیدی بود که شبه‌نظامیان را به عقب راند.
همکاری بین ارتش پانتلند و نیروهای آمریکایی همچنان ادامه دارد.
خرابه‌ها تمام چیزی است که پس از حمله در این‌جا باقی مانده،
به همراه پیامی با این مضمون: «دولت اسلامی برای همیشه باقی خواهد ماند».
هر کسی که این‌جاست...
باید امنیت را حفظ کند.
شرایط اکنون نسبت به
گذشته متفاوت است.
به خدا سوگند ما از کشورمان دفاع می‌کنیم و آن را به هیچ‌کس واگذار نخواهیم کرد.
با وجود تمام مشکلاتی که پیش آمد، امنیت
کشور برای ما از هر چیزی مهم‌تر است.
برای نیروی دفاعی پانتلند،
فقط چند روز تا اعزام به خط مقدم باقی مانده است.
درباره سرباز جوانی در اردوگاه شنیدم که
یکی از جنگجویان خارجی داعش را زنده دستگیر کرده بود.
هرگز باور نمی‌کردم که این موضوع واقعی باشد،
در ابتدا فکر می‌کردم فقط یک تبلیغات رسانه‌ای است،
اما وقتی خودم او را دستگیر کردم، به حقیقت این موضوع پی بردم.
عبدالقهارِ ۲۴ ساله، تنها سه ماه بود که در خط مقدم
حضور داشت که در دستگیری این شبه‌نظامی داعش کمک کرد.
بله، حقیقت دارد، او ترکیه‌ای بود.
ما او را با دستان خودمان در حین درگیری دستگیر کردیم.
او سلاح‌های زیادی و مقدار زیادی مهمات آماده به همراه داشت.
خودش را به ما تسلیم کرد.
سپس سلاح‌هایی را که به همراه داشت از او گرفتیم.
حالا چه اتفاقی خواهد افتاد؟
او را به مقامات ارشد ارتش تحویل دادیم.
امیدواریم برای اجرای عدالت به دادگاه کشانده شود.
امنیت کشور اکنون از هر چیزی مهم‌تر است.
امیدوارم که
این مشکلات به پایان برسد.
در ژوئن ۲۰۲۵، سازمان ملل تخمین زد که گروه اسلامی (داعش)
تا ۸۰۰ جنگجو در سومالی دارد،
که بیش از نیمی از آن‌ها خارجی بودند.
از آن زمان، گزارش‌های محلی نشان می‌دهند که صدها تن از آن‌ها
در پاتک‌های دولت کشته یا دستگیر شده‌اند.
آنچه اکنون باقی مانده...
این است که آن‌ها را کاملاً از این منطقه بیرون کنیم.
سپس نیروها شروع به آماده‌سازی خود کردند.
همه نیروها باید آماده باشند.
ما باید خود را آماده کنیم
برای حمله بعدی.
کمی خارج از اردوگاه، یک پهپاد در حال شناسایی مسیر پیش‌رو است.
آن‌ها آنجا هستند، در فاصله کوتاهی از ما قرار دارند.
آن‌ها نیروهای داعش هستند.
چقدر به ما نزدیک هستند؟
تقریباً دو کیلومتر و نیم.
از کجا فهمیدید
که آن‌ها داعشی هستند؟
ما از قبل منطقه‌ای را که در آن مستقر هستند می‌شناختیم،
و تمام تحرکات آن‌ها را زیر نظر داریم.
این بار، نیروهای پونتلند احساس می‌کنند که دست بالا را دارند،
و نیازی به حضور مونا در این حمله نیست.
او پشت جبهه می‌ماند و خود را برای مجروحان احتمالی آماده می‌کند.
در هر صورت، من آماده‌ام تا به
نیروها در صورت وقوع جراحت کمک کنم.
کار من کمک به افراد نیازمند و نیروهای نظامی است.
این کار آسان نیست، اما من به خاطر کشورم ایستادگی می‌کنم.
اما همیشه اینطور نیست. او گاهی اوقات می‌جنگد.
وقتی دیگران به ما حمله کردند،
روز و شب در نبرد «درجاله» حضور داشتم.
بله، آنجا بودم، اما آمادگی نداشتم
که آن شب در جنگ شرکت کنم.
با این حال،
ما پیروز شدیم.
مردان ما تا الان شجاعانه جنگیده‌اند.
و به‌ویژه زمانی که می‌جنگیدیم،
به خاطر این بود که این کشور متعلق به خودمان است.
ما اکنون همراه با ارتش هستیم.
آن‌ها در گروه‌های کوچک به سمت یک منطقه تجمع حرکت می‌کنند.
جایی که غاری را با ۵۰ تا ۶۰ شبه‌نظامی داعش پیدا کرده‌اند،
و از این موضع جدید، قصد دارند حمله‌ای را
به این مخفیگاه داعش آغاز کنند.
با وجود پشتیبانی یک پهپاد
جاسوسی آمریکایی که دور از دید در آسمان بود،
هرچه سربازان به دشمن نزدیک‌تر می‌شدند،
بیشتر احساس می‌کردم که فضای روانی سنگین‌تر می‌شود.
چطوری رفیق؟ خوبم. خوبم.
چه خبر؟ همه چیز خوبه.
زنده باشی، اوضاع ردیفه، آماده‌اید؟ بله.
ماشاءالله، خدا حفظتان کند.
از کدام طرف؟
از آن طرف و...
اکنون به آن مرز نزدیک هستیم.
اما برای کشورمان، آزادی و آینده‌اش،
آن‌ها نمی‌توانستند سد راه ما شوند.
در هر نقطه‌ای ممکن است دوستانمان از طریق هوا ما را پشتیبانی کنند.
مرحله اول: حمله غافلگیرانه خمپاره‌ای به غارها از راه دور.
عبدی خیر قرار بود در حمله زمینی بعدی شرکت کند.
این محدوده آن‌هاست. بله، ماشاءالله.
این نقطه، اولین خط دفاعی نیروهای ما در برابر دشمن است
در کوهستان «عال مسکاد».
و ما همیشه با انگیزه‌ای بالا
وارد عملیات می‌شویم.
دشمن...
خاک میهن...
برای دفاع از کشور، مردم و دینم
کاملاً آماده هستم،
و تا زنده‌ایم کشورمان را از لوث وجود دشمنان پاک خواهیم کرد.
آن‌ها منتظر چراغ سبز ماندند.
سپس، حرکت کردند.
ما در حال نزدیک شدن به موضعی هستیم که آن‌ها برای پرتاب
خمپاره به سمت مخفیگاه‌های داعش مستقر کرده‌اند.
این موضع مرتفع ارتش، دیدی وسیع
از مواضع داعش در دره پایین‌دست به دست می‌دهد.
خمپاره‌ها، با هزینه ۲۰۰ دلار برای هر شلیک،
کوهستان را در هم می‌کوبند.
داعش در فاصله کمتر از یک کیلومتری قرار دارد،
درست روبروی جایی که ما اکنون ایستاده‌ایم.
شبه‌نظامیان پاسخی به شلیک‌ها ندادند.
بدون شلیک متقابل، ممکن بود دشمن آسیبی ندیده و در کمین نشسته باشد.
پهپاد به پرواز درآمد تا ببیند آیا هدف مورد اصابت قرار گرفته است یا خیر.
ورودی غار آسیب‌دیده به نظر می‌رسید.
داخل غار... به غار؟ بله.
برای نیروهای پونتلند، این یک نوع پیروزی عجیب بود.
پس از ماه‌ها حضور در کوهستان،
ضربه نهایی از جای دیگری وارد شده بود.
بعدها به ما گفته شد که پهپادهای آمریکایی
جنگجویان داخل غارها را هدف قرار داده بودند.
هر چقدر هم که برایمان هزینه داشته باشد،
این کشور را آزاد خواهیم کرد، حتی اگر مجبور شویم وارد این غارها شویم.
به هر قیمتی که باشد،
در نهایت باید این کشور را
به دست خودمان بازگردانیم، این بسیار مهم است...
و ارتش آن را از لوث وجود آن‌ها پاک کند.
حتی اگر ده سال طول بکشد یا
پانزده سال زمان ببرد،
تا زمانی که آن‌ها در این کشور پرسه می‌زنند، مبارزه می‌کنیم.
روزی که این سرزمین از دشمن پاک شود، ما آرام خواهیم گرفت.
همه آن‌ها را بیرون خواهیم راند.
قبل از هر چیز، من یک مادرم، بله درست است.
فرزندان کوچکم را گذاشتم و آمدم، من برای انجام وظیفه‌ام اینجام.
آن‌ها به من قول دادند که ان‌شاءالله پیروز می‌شوید،
و با پیروزی و سربلندی بازخواهید گشت.
این حرف چه تأثیری روی احساسات شما گذاشت؟
این باعث شد باور داشته باشم که...
به خدا سوگند، چیزی که به من انگیزه می‌دهد...
این است که حس می‌کنم این کشور متعلق به من است.
و باید برای نجات کشورم فداکاری کنم.
این تمام انگیزه‌ای است که دارم.
این‌ها چیزهایی است که گاهی با خودم زمزمه می‌کن.
با هر مانعی که روبرو می‌شم،
به خودم می‌گم این کشور متعلق به منه،
و تجاوز هر کس دیگه‌ای به اون اشتباهه.